نقش برجسته نبرد شاهنشاه و درفش گوی دار ساسانی در نقش رستم
بازدیدها: 0
یکی از میراث ارزشمند دوران ساسانی نقش شاهنشاه سوار نیزهبهدست درحال جنگیدن با دشمن است. در این نقش برجسته که در استان فارس و دقیقاً زیر آرامگاه شاهنشاه بزرگ داریوش کبیر است، نقش شاهنشاه ساسانی درحال به زیر کشیدن سرباز دشمن دیده میشود. این اثر ارزشمند در محوطه نقش رستم جای گرفته که در فاصله بسیار کمی از تخت جمشید (حدود ۵ کیلومتر) قرار دارد و یکی از هشت نقش برجسته ساسانی است که در این مکان تاریخی به یادگار مانده است.
در این نقش برجسته یک پرچمدار سوار بر اسب درحال حرکت با شاهنشاه است. شاهنشاه، دشمن و پرچمدار هر یک سوار بر اسب هستند. شاهنشاه نیزه را در پیکر دشمن فروبرده و دشمن درحال به زیر کشیده شدن است. نیزه دشمن در جریان نبرد با شاهنشاه شکسته و نشان از قدرت و اقتدار پهلوانی شاهنشاه دارد.
این نقش برجسته بسیار آسیب دیده و جزئیات دقیق آن آشکار نیست؛ مثلاً نقش جزئیات لباسها، سلاحها، چهره حاضران در نقش برجسته، جزئیات پرچم پشت سر شاهنشاه و حتی نام دقیق شاهنشاه و این که تصویر و ماجرا مربوط به کدام شاهنشاه است مشخص نیست.
برخی بر این باور بودهاند این تصویر مربوط به نبرد شاهنشاه شاپور دوم ساسانی است که یکی از بزرگترین و مقتدرترین جنگجویان ایران و تاریخ بوده است. اما در پژوهشهای بعدی، انتساب این نبرد و نقش برجسته به شاهنشاه بهرام دوم نیز مطرح شده که از شواهد این احتمال قوت میگیرد. از سوی دیگر برخی این نقش برجسته را به شاهنشاه ساسانی بهرام چهارم نسبت دادهاند.
این نقش برجسته حامل چند پیام است. اول اینکه مرزهای ایران با سرنیزههای سربازان و سپاه شاهنشاهی حفظ شده و نشانگر اقتدار و شجاعت و جنگاوری و میهنپرستی شاهنشاهی است. از سوی دیگر در این تصویر درفش شاهنشاهی دیده میشود که بسیار متفاوت از درفش افسانهای کاویان است و وجود این درفش ساسانی که از چند گوی تشکیل شده و نبود درفش ستارهدار کاویان این احتمال را مطرح میکند که درفش کاویان پدیدهای اسطورهای و ساخته شده در اواسط یا اواخر دوره ساسانی است؛ چرا که اگر این درفش و نقش برجسته متعلق به شاهنشاه بهرام دوم باشد، این نقش برجسته به حوالی سالهای ۲۷۳ تا ۲۹۳ بازمیگردد. اگر این نقش برجسته از آن شاهنشاه بهرام چهارم باشد متعلق به سالهای ۳۸۸ تا ۳۹۹ است که بازهم در این دوران به جای درفش کاویان، درفش گویدار نقش شده است. این نقش برجسته به اهمیت سوارکاری، سپاه سوارهنظام، اهمیت فرهنگی و نظامی اسب میپردازد.
در اطراف این نقش برجسته، آثار ارزشمند دیگری نیز قرار دارند؛ از جمله آرامگاه داریوش بزرگ که این نقش دقیقاً در زیر آن حک شده و کتیبههای معروف شاپور یکم و دیگر شاهان ساسانی. تخت جمشید نیز در فاصله حدود ۵ کیلومتری این محوطه قرار دارد و بازدید از هر دو مجموعه در یک روز امکانپذیر است.
این محوطه تاریخی در نزدیکی شهر بزرگ شیراز قرار دارد؛ فاصله نقش رستم تا شیراز حدود ۶۰ کیلومتر است و تا تهران نیز حدود ۹۰۰ کیلومتر فاصله دارد. بهترین فصل برای بازدید از این اثر تاریخی ارزشمند، فصل بهار (فروردین تا اردیبهشت) و پاییز (مهر تا آبان) است که هوای فارس معتدل و دلپذیر بوده و گرمای تابستان و سرمای زمستان آزاردهنده نیست. همچنین اوایل سال نو (عید نوروز) با آب و هوای بهاری و شکوفههای بادام کوهی، تجربهای فراموشنشدنی از بازدید این مکان تاریخی برای علاقهمندان به فرهنگ و تاریخ ایران زمین به ارمغان میآورد.
معماری کاخ اردشیر بابکان در استان فارس_فیروزآباد
نام ایران در کتیبه سه زبانه شاهنشاه ایران شاپور یکم در نقش رجب
نقش برجسته دیهم ستانی شاهنشاه اردشیر بابکان از اهورامزدا
