قدیمی ترین کلیسای جهان در ایران ، کلیسای تادئوس مقدس
بازدیدها: 1
ایران گرامی ما ایران اولین ها است. اولین شاهنشاهی سه قاره ای جهان، اولین کشور یکتا پرست جهان . کشوری که ۵ تن از شاعران پارسی گوی آن جزو ۱۰ شاعر بزرگ جهانی هستند. ایران کشور شاهنامه بزرگترین متن ادبی حماسی در جهان است. ما به لطف خدا بزرگترین ذخایر فسیلی جهان را دارا هستیم و بزرگترین شاهنشاهان، عارفان، جنگیان و سرداران تاریخ ایرانی هستند. بسیاری از بزرگترین متفکران جهان ایرانی هستند. حالا میخواهیم با کلیسای تادئوس مقدس یا همان قره کلیسا که قدیمی ترین کلیسای جهان و اولین کلیسای جهان است آشنا بشویم.
میدانید که اولین مومنان مسیحی جهان سه مغ پارسی بودند که با توجه به پیشگویی های زرتشت پیامبر درباره ظهور عیسی مسیح (ع) و با توجه با یک نشانه آسمانی رو به سوی سرزمین مقدس کردند و هدیه هایی برای عیسی مسیح بردند . اولین شاه مسیحی جهان شاه اشکانی ارمنستان بود که تحت تاثیر معجزه عارف مسیحی که از خاندان سورنا بود یعنی ترکیب دو ایرانی از دو خاندان مهم ایرانی یعنی سورنا و اشکانی اولین دولت مسیحی جهان در ارمنستان شکل گرفت .
کلیسای تادئوس مقدس به اولین روزهای تاریخ مسیحیت باز میگردد و از این رو برای تاریخ تمدن مسیحی و غرب بسیار مهم است. از این جهت که ایران رهبر جهان آریایی است و بسیاری از کشورهای آریایی در اروپا مسیحی هستند پس برای برتری فرهنگی و مذهبی ایران بر اروپا این کلیسا مهم است. اهمیت این کلیسا در هم زیستی مسالمت آمیز ۲۰۰۰ ساله ان است که مردم ایرانی زرتشتی و مسیحی و سپس مردم مسلمان و مسیحی ایران در کنار هم هم زیستی میکردند و این کلیسا بدون هیچ گونه مزاحمت و دشمنی در طول تاریخ پا بر جا بوده است. حالا میخواهیم درباره اهمیت این کلیسا و تاریخ این کلیسا با هم گفتگو کنیم.
با توجه به این که دو مردم ارمنی و ایران آریایی هستند و از اساس ارمنی ها قومی ایرانی ( آریایی) هستند و اروپایی ها باتوجه شاهنامه و پژوهش های موسسه ماکس پلانک اکثریت آنها را مهاجران ایرانی تشکیل میدهند در نتیجه میتوانم با تکیه بر این کلیسا که برای هویت ارمنی و اروپایی مهم است بر ساخت هویت واحد آریایی یا هویت جهانی آریایی کوشش کرد.
در تورات به برخی پادشاهان هخامتشی ( کیانی) اشاره شده است مانند کوروش کبیر ، وجود اماکن متبرک مسیحی میتواند به هویت واحد آریایی کمک کند . البته توجه اصلی ما باید روی هویت آریایی شیعی باشد .
مهاجرت آریایی ها به اروپا در کتاب کتاریخ مختصر بشر
کدام کشور رهبر جهان آریایی است ؟ روسیه،ایران و یا آلمان؟
ساکنان اروپا پیش از مهاجرت آریایی ها
کلیسای تادئوس مقدس؛ کهنترین گوهر مسیحیت در سرزمین آریاییها
در میان دشتهای پهناور و کوههای سترگ شمالغرب ایران، بنایی سنگی و باشکوه از دل تاریخ سر برآورده است؛ بنایی که نهتنها یک عبادتگاه، که روایتی زنده از ایمان، هنر و همزیستی هزارانساله است. قرهکلیسا یا کلیسای تادئوس مقدس، کهنترین کلیسای جهان مسیحیت، در دل استان آذربایجان غربی جای گرفته و همچون نگینی درخشان، داستان نخستین روزهای گسترش آیین مسیحیت را در گوش تاریخ زمزمه میکند. این بنای شگرف که در سال ۲۰۰۸ میلادی در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید， نهتنها یک اثر تاریخی آذربایجان، که نماد گردشگری مذهبی و همزیستی مسالمتآمیز ادیان در ایران است.
تادئوس مقدس؛ نخستین رسول مسیحیت در سرزمین آریاییها
تادئوس مقدس، یکی از دوازده حواریون حضرت عیسی مسیح (ع) بود که در روزگار شاهنشاهی اشکانیان، همراه با بارتولومئوس، دیگر یار مسیح، برای تبلیغ آیین نوین به پادشاهی ارمنستان آمدند. او که برخی او را با نام «طاطائوس» یا «تاتاووس» نیز میشناسند، در حدود سال ۴۰ میلادی به این دیار گام نهاد و پیام عشق و رستگاری را در میان مردمان این سرزمین منتشر کرد.
سرنوشت این رسول الهی اما به شهادت انجامید. در سال ۶۶ میلادی، تادئوس به همراه ساندُخت (یا ساندُوک)، دختر پادشاه ارمنستان، و جمعی از نخستین مسیحیان، بهدستور شاه دستگیر و بهخاطر گسترش دین مسیح به شهادت رسیدند. پیکر پاک این رسول، در همان نقطهای که امروز قرهکلیسا بر آن سربلند است، به خاک سپرده شد و از همان زمان، این مکان به زیارتگاهی مقدس برای مسیحیان جهان بدل گشت. نزدیک این کلیسا، بر فراز تپهای در شمال، آرامگاه ساندخت همچنان یادآور آن روزهای نخستین است.
جایگاه جغرافیایی؛ نگینی در شمالغرب ایران
قرهکلیسا در استان آذربایجان غربی، در ۲۰ کیلومتری شمالشرقی شهرستان چالدران، در منطقهٔ «بهبهجیک» و در بلندترین بخش این استان واقع شده است. این کلیسا در کنار روستایی به همین نام جای گرفته و از دور، گنبدهای مخروطیشکل آن در میان چشمانداز کوهستانی خودنمایی میکند.
فاصله قرهکلیسا تا نزدیکترین شهرها:
· نزدیکترین شهر به قرهکلیسا، شهر شوط است که در ۳۵ کیلومتری این کلیسا قرار دارد.
· فاصله تا تبریز حدود ۲۲۰ تا ۲۷۰ کیلومتر (بسته به مسیر) است.
· فاصله تا ارومیه حدود ۱۸۰ تا ۲۴۰ کیلومتر است.
· فاصله تا تهران حدود ۹۰۰ کیلومتر است.
· فاصله تا ماکو حدود ۷۰ کیلومتر است.
برای دسترسی به این جاذبه توریستی، میتوان از مسیر تبریز به سمت مرند، قرهضیاءالدین و شوط حرکت کرد و یا از مسیر ارومیه به سمت خوی و سپس قرهضیاءالدین راهی این کلیسای باشکوه شد.
معماری؛ تلفیق هنر، ایمان و تاریخ
معماری قرهکلیسا، شاهکاری بینظیر از معماری ارمنی است که تأثیراتی از هنر بیزانسی و حتی اسلامی را نیز در خود جای داده است. سبک اصلی این بنا، بازیلیکا نام دارد. این بنا از دو بخش اصلی تشکیل شده است: بخش سیاه (کهنساخت) و بخش سپید (تازهساخت). واژهٔ «قره» (به معنای سیاه) از آن رو بر این بنا نهاده شده که بخشهایی از نمای آن از سنگهای سیاه تراشیده شده است.
از ویژگیهای برجستهٔ معماری این بنا میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
· دو گنبد هرمیشکل با ۱۲ ترک؛ گنبد بزرگ به بلندای ۲۴ متر و گنبد کوچک به بلندای ۵/۱۸ متر.
· ۵ برج دیدبانی و دیوارهای دفاعی که از این کلیسا، یک قلعهٔ مستحکم ساخته است.
· ۴۷ اتاق، کتابخانه، زیرزمین، انبار و دو میانسرای شرقی و غربی.
· برجستهکاریهای زیبا بر روی دیوارها با نقشهای گل و بوته، تصاویر انسان، جانداران و حتی داستانهای شاهنامه.
· نشان گردونه خورشید (نماد مهرپرستی در دوران باستان) بر روی نمای بیرونی بنا.
گنبد این کلیسا از سنگ مرمر سیاه و سپید ساخته شده و تضاد رنگی آن، جلوهای چشمنواز به بنا بخشیده است.
اهمیت مذهبی و تاریخی برای جهان مسیحیت و ملت ارمنی
قرهکلیسا برای جهان مسیحیت از جایگاهی والا برخوردار است. این بنا، اولین کلیسای جامع جهان (کاتدرال) شناخته میشود که به باور مسیحیان، نخستین بار توسط یاران مسیح ساخته شده است. یونسکو این اثر را بهعنوان «نمونهای برجسته از ارزش جهانی معماری و سنتهای تزیینی ارمنی» معرفی کرده است.
برای ملت ارمنی، این کلیسا بسیار فراتر از یک بنای تاریخی است. قرهکلیسا پس از کلیسای اچمیادزین در نزدیکی ایروان (ارمنستان)، دومین کلیسای مهم ارمنی در جهان به شمار میرود. این مکان، نماد هویت مسیحی ارمنی و یادآور نخستین روزهای گروش این ملت به آیین مسیحیت است. هر ساله، کلیسا میزبان مراسم سالانهٔ «باداراک» یا عشای ربانی است که در نیمهٔ دوم تیرماه تا اوایل مردادماه (مصادف با سالگرد شهادت تادئوس) برگزار میشود. در این آیین باشکوه، هزاران زائر از ایران، ارمنستان، سوریه، لبنان، هلند، فرانسه، اتریش، آلمان، کانادا و دیگر کشورهای جهان گرد هم میآیند تا به نیایش و دعا بپردازند.
در سال ۲۰۲۰ میلادی، آیین زیارت کلیسای تادئوس مقدس نیز در فهرست میراث ناملموس یونسکو به ثبت رسید.
نماد همزیستی ادیان در ایران
قرهکلیسا نهتنها یک اثر تاریخی ایران باستان، که نمادی از همزیستی مسالمتآمیز میان پیروان ادیان مختلف در ایران است. این بنای مقدس که ریشه در دوران اشکانیان دارد，در طول نزدیک به دو هزار سال، همواره پایدار مانده و در دورههای مختلف تاریخی، از جمله در دوران صفویه (به دستور شاه عباس) و قاجار (به دستور عباس میرزا)، مورد مرمت و بازسازی قرار گرفته است.
حضور این کلیسا در دل ایران اسلامی، گواه روشنی بر همزیستی مسالمتآمیز ۲۰۰۰ ساله میان مردمان این سرزمین است. از روزگار زرتشتیان باستان تا دوران اسلامی، این کلیسا پناهگاه ایمان مسیحیان بوده و هیچگاه مورد آزار و دشمنی قرار نگرفته است. این همان پیام والایی است که قرهکلیسا را از یک بنای صرفاً مذهبی فراتر میبرد و آن را به نمادی از صلح، دوستی و مدارای ایرانی بدل میسازد. بهراستی که این کلیسا، میراث زندهٔ بشریت است که تاریخ، ایمان و هنر را در خود جای داده.
قرهکلیسا، این کهنترین کلیسای جهان، نهتنها گوهری گرانبها در آثار تاریخی آذربایجان و ایران باستان است، بلکه پلی است میان تمدنها، ادیان و فرهنگها. این بنای سنگی و باشکوه، روایتگر داستانی از ایمان، ایستادگی و همزیستی است که قرنهاست در دل کوههای شمالغرب ایران طنینانداز است. برای هر گردشگر و علاقهمندی به تاریخ، معماری کلیسا و توریسم مذهبی، سفر به این نقطه از ایران، سفری به اعماق تاریخ و ایمان خواهد بود؛ سفری که در آن، میتوان شکوه تمدن ایرانی و والایی پیام مسیح را در کنار یکدیگر لمس کرد.
کوروش و فره ایزدی در تورات و منابع مقدس یهودی
کوروش هخامنشی و ذوالقرنین، تاج دو شاخ در فرهنگ ایرانی
تمدن جهانی آریایی شیعی در جنگ تمدن ها
ضرورت تاسیس اتحادیه کشور های آریایی
تصویر : میر سینا موسوی
